Hayde Asbezum*

29 Kasım of 2010 by

Araştırmacı İhsan Eş; Uzungöl’den derlediği türküleri Espira ismini verdiği albümde bir araya getirdi, Doğu Karadeniz’in gizli melodilerini ortaya çıkarmış oldu.

Yine Doğu Karadeniz’den yine Doğu Karadeniz’in çok kültürlülüğünü anlatan yepyeni bir ses çıkageldi kapımıza: İhsan Eş. Espira ismini verdiği çalışmasında Eş, bizleri bilinmeyene doğru sürükleyici bir maceraya davet ediyor. Espira’nın anlamı, tarlaya ekilen mısır tohumunu ‘ektim’ demek. Burada Karadeniz’in gizli ezgilerinin izini sürmek mümkün. Albümde 13 eser yer alıyor ve her biri Karadeniz etnokültürel yapısının izlerini taşıyor. Eş, albüm için şunları söylüyor: ‘Çocukluk ve gençlik yıllarımızın geçtiği; doğası, kültürel ve folklorik özellikleri ön planda tutulan Uzungöl’ün, ilk kez yöre dışında tanıtılması amaçlanmıştır.’ Gerçekten de eserleri dinlediğinizde yöresel tatların kaybolmaması adına yörede doğmuş büyümüş kişilere türküler söyletilmiş.

Uzungöl, Trabzon’un Çaykara İlçesi’ndeki son yılların en popüler turizm merkezlerinden biri. Ama Uzungöl’ün ardındaki yaylalar ve köyler görünenden daha fazlasını sunuyor. Espira da bu zenginliği ortaya koymayı amaçlıyor. Düz, Uzungöl’de oynanan bir horon çeşidi. Albümün başlangıç şarkısı da aynı zamanda: E benbelizon fidon eglisan da glaziyas / E migudigon bassi na droğo dilaliyas…’ Yani; ‘E muşmula ağacı eğildi mi dalların / Kurban olayım e kız tatlı durur dillerin…’ Saraho Yöresi’ne ait bu türküden sonra Picoğlu Osman’dan ‘Romiko’ ve ‘Anam Olsun Vay Beni’ türküleri, Şalpazarı’ndan ‘Ormanın Arasında’, yine Saraho’dan ‘Enisen İfilodi’ (Açtı Yeşil Yapraklar) ve ‘Miroloyema’ (Ağıt), Sürmene’den ‘Haramdur Yeduğumuz’ ile sözü ve müziği Hasan Düzgün’e ait ‘E Çaykara’ isimli türküler albümün ön plana çıkan eserleri.

Usta isimlerden destekler

İhsan Eş’in, prodüktörlüğünü de kendisinin yaptığı ilk solo albümü olan ‘Espira’, üç buçuk yıl süren yoğun çalışma sürecinin sonunda, kendi kurmuş olduğu ev stüdyosu ile birçok farklı stüdyoda kaydedilmiş. Abdurrahman Tarikçi (Aranjör – Bas Gitar), Fuat Saka (12 Telli Gitar – ‘Espira Eserinde’), İlknur Yakupoğlu (Vokal – ‘Ormanın Arasında’), Erdem Sökmen (Klasik Gitar), Umut Ayvaz (Karadeniz Kemençesi) ve Gündem Yaylı Grubu gibi önemli sanatçıların ve grupların da eşlik ettiği albümde yorumlanan eserlerde, özellikle ‘profesyonel’ ses sanatçılarının vokalleri yer almıyor. Bunun yerine, eserlerin doğallığını yitirmemesi için bölgenin dili ve şivesini en iyi kullandığı düşünülen, aile fertlerinin de içinde yer aldığı ve geleneği koruduğuna inanılan vokaller duyuluyor. Tüm bu eserleri o yörede yaşayan insanların sesinden dinlemek, oradaki kültürel zenginliği anlamak için çok önemli bir kanıt.

Kültürel zenginliğin göstergesi

‘Espira’ albümü, günümüz modern müziği esas alınarak folklorik değerlerle desteklenen bir çalışma. Albümde, hiçbir ön yargı gözetmeden, yüzyıllardır yaşanan ve bugün hala yaşanmakta olan bir kültür, etimolojik değerleri korunarak, müziğin birleştirici özelliği yansıtılmaya çaba gösterilerek sunuluyor. Bu anlamda Espira daha evvel Zuğaşi Berepe’nin, Kazım Koyuncu’nun, Birol Topaloğlu’nun, Vova’nın, Bayar Şahin’in ve Karadeniz ezgilerini doğru formda iletmeye çalışan herkesin açtığı yolda önemli bir boşluğu da doldurmuş oldu.

İhsan Eş/Espira/Kalan Müzik

*Hayde horon oynayalım (Uzungöl Yöresi’nden)

Yazı: Uğur Biryol

Previous:

Tek Kişilik Gösteri

Next:

‘Toprağa Saygı’ İçin Birlikte Yürüyelim

You may also like

Post a new comment