İstanbul Anadolu Yakası Fenerleri

12 Ocak of 2011 by

Şile – Anadolu Kavağı – Kavakburnu – Selviburnu – İncirköy – Paşabahçe – Kanlıca – Kandilli – Çengelköy – Beylerbeyi – Kızkulesi – Haydarpaşa – Fenerbahçe – Bostancı – Küçükyalı – Pendik.

Geçen yıl Ramazan Bayramı’nın üçüncü günü ise İstanbul’un Anadolu yakasındaki fenerleri çekmek üzere yola koyuldum. Ancak Şile fenerlerin anası sayıldığından oraya başka başka zamanlarda defalarca kez giderek farklı kareler çektim. Şile gerçekten her mevsim ayrı güzellikte bir tatil ve kafa dinleme yeri.

Şile Feneri

Yapım Yılı: 1859

Yükseklik: 19 metre

Denizden yükseklik: 60 metre

Fener Tipi: taş kule konut.

Karakteri: F1.W.15 sn,

Koordinatları: 41.10.45 N 29.37.00 E

Şile Feneri, Karadeniz sahillerinde seyir yapan gemiler için rota feneri olarak Osmanlılar Zamanı’nda Fransızlara verilen imtiyaz neticesinde Fenerler İdaresi tarafından 1859 yılında inşa edilmiştir.

Türkiye’nin en büyük feneri olup deniz seviyesinden 60 metre yükseklikteki kayalıklar üzerine 110 cm. kalınlığında örme taş kuledir. Fenerin sekizgen şeklindeki kulesinin yüksekliği 19 metredir. Gündüz iyi görünebilmesi için kule siyah – beyaz yatay bantlar şeklinde boyanmıştır.

Karadeniz’de 41° 10′ 45” N – 29° 37′ 00” E mevkiinde

Çakma karakteri Fl. W.15 sn.(1,5+13,5)

Görünüş mesafesi 20 deniz milidir.

Fenerde ışık kaynağı olarak fitilli gaz yağı lambası kullanılmış daha sonra LPG ile çalışan parlak ışıklı manşonlu (gömlekli) lambalar kullanılmış ve şu anda 1000 W’lık elektrik lambası ile aydınlatması sağlanmaktadır.

Işık kaynağını kuvvetlendirerek uzaktan görünmesini teminen odak uzaklığı 925 mm olan 8 adet kotodiyoptrik panel kullanılmaktadır. Söz konusu optik paneller bilyalı yatak üzerinde dönebilen dairesel platform üzerine sekizgen teşkil edecek şekilde yerleştirilmiş bulunmaktadır. Işık kaynağı odakta sabit olarak yakılmakta ve platform üzerindeki optik panellerin döndürülmesi suretiyle fenerin çakar ışık vermesi sağlanmaktadır.

Panellerin döndürülmesi için kurmalı devir makinesi kullanılmakta saat makinesi muadili olan makine düşey ağırlıkta tahrik edilen tambur ile kurularak çalıştırılmaktadır. Fener kurmalı devir makinesi sistemi ile 2 saatte bir kurulmakta, 1 dönüşünü 120 sn.’de.

10 Ekim 2004 tarihinde turizme kazandırılan ilk fenerimiz.

Anadolu Feneri

Yeri: Beykoz

Yapım Yılı: 1856.

Yükseklik: 20 metre

Denizden Yükseklik: 75 metre

Fener Tipi: Kule ve konut

Karakteri: Fl. W.20 s

Koordinatları: 41.13.1 N 29.09.1 E

1856 yılında Fransızlar tarafından yapılmıştır. Bu fener Karadeniz’den İstanbul Boğazı’na girişte Anadolu yakasında, Anadolu Fener Köyü’nde önemli bir mevkiinde bulunmaktadır. Koordinatları 41° 13′ 16″ N 29° 09′ 38″ E’dir.

Fenerin deniz seviyesinden yüksekliği 75 metre olup kâgir olarak inşa edilen kule yüksekliği ise 20 metredir. Fenerin çakma karakteri Fl. W.20 Sn.(2+18) olup görünüş mesafesi 20 deniz milidir. Fenerde önce ışık kaynağı olarak fitilli gaz yağı lambası ve daha sonra LPG ile çalışan parlak ışıklı manşonlu (gömlekli) lambalar kullanılmış ve şu anda 1000 W’lık elektrik lambası ile aydınlatma sağlanmaktadır. Işık kaynağını kuvvetlendirerek uzaktan görünmesini teminen odak uzaklığı 500 mm olan 4 adet kotodiyoptrik panel kullanılmaktadır. Panellerin döndürülmesi için kurmalı devir makinesi kullanılmakta saat makinesi muadili olan makine düşey ağırlıkta tahrik edilen tambur ile kurularak çalıştırılmaktadır. Söz konusu makine ve optik paneller koruma altına alınmış olup halen kullanılmaktadır.

Anadolu Kavak Burnu Feneri

Yeri: Beykoz

Görünme mesafesi: 6 mil

Yükseklik: 6 metre

Denizden yükseklik: 75 metre 

Selviburnu Feneri

Yeri: Beykoz

Görünme Mesafesi: 8 mil

Fener Tipi: Madeni çatkı

Yükseklik: 10 metre

Karakteri: F I (2) R10 s

Denizden Yükseklik: 13 metre

Koordinatları: 41 08,6 N – 29 04,3 E

 

İncirköy Feneri

Yeri: İncirköy

Görünme Mesafesi: 8 mil

Fener Tipi: Beyaz boyalı madeni çat kule.

Yükseklik: 10 metre

Karakteri: F I R 3s

Denizden Yükseklik: 16 metre

Koordinatları: 41 07,7 N – 29 05,8 E

 

Paşabahçe Feneri

Yeri: Beykoz

Görünme Mesafesi: 9 mil

Fener tipi: Beyaz madeni çatma kule

Yükseklik: 12 metre

Karakteri: F I (3) R15 s

Denizden Yükseklik: 14 metre

Koordinatları: 41 07,0 N – 29 05,8 E

 

Kanlıca Feneri

Yeri: Kanlıca

Görünme mesafesi: 13 mil

Fener tipi: Beyaz çatma demir kule

Yükseklik: 11 metre

Karakteri: F I (2) R10 s

Denizden Yükseklik: 12 metre

Koordinatları: 41 06,2 N – 29 04,0 E

 

Kandilli Feneri

Yeri: Kandilli VTS binası

Görünme Mesafesi: 12 mil

Fener tipi: Beyaz madeni sütun

Yükseklik: 10 metre

Karakteri: F I R 3 s

Denizden Yükseklik: 28 metre

Koordinatları: 41 04,5 N – 29 03,4 E

 

Çengelköy Feneri

Yeri: Kuleli Askeri Lisesi

Görünme Mesafesi: 9 mil

Fener Tipi: Kırmızı bantlı beyaz madeni saç kule

Yükseklik: 10 metre

Karakteri: F I (3) R 15 s

Denizden yükseklik: 13 metre

Koordinatları: 41 03,3 N – 29 03,1 E

 

Beylerbeyi Feneri

Yeri: Beylerbeyi

Görünme Mesafesi: 10 mil

Fener tipi: Duvar üzeri beyaz madeni pilon

Yükseklik: 10 metre

Karakteri: F I (2) R 10 s

Denizden Yükseklik: 10 metre

Koordinatları: 41 02,7 N – 29 02,5 E

Kızkulesi öyle bir kere gidilip çekilip arşivlenecek bir fener değil. Efsanevi fener yılın 365 günü her mevsim her saat ayrı bir güzellikte çekmeye doyamayacağınız bir şaheser…

Kızkulesi – Şamandıra Feneri

Yeri: Üsküdar

Yapım Yılı: 1857

Yükseklik: 8 metre

Denizden Yükseklik: 11 metre

Görünme mesafesi: 11 mil

Fener Tipi: Beton

Koordinatları: 41.01.19 N 29.00.15 E

Kızkulesi Feneri

Marmara Denizi’nden İstanbul Boğazı’na giriş yapan gemilerin sağında Fenerbahçe Feneri, sol taraflarında Ahırkapı Feneri yer alırken tam karşılarına Kızkulesi Feneri çıkıyor. Tarihi, efsaneleri bir yana Kızkulesi, bulunduğu yer olarak İstanbul siluetinin seyredildiği en güzel panoramaya sahip eşi benzeri bulunmayan bir mevkide yer alıyor. Yoğun deniz trafiğinin içinde gece gündüz hizmet veren fener, bulunduğu adanın turistik gezilere açılmasıyla eski yalnızlığına tezat, sayısız kişi tarafından görülüyor. 25 Aralık 1857 yılından beri hizmet veren ve kırmızı çakan fener, kâh şehir hatları vapurlarını, kâh feribotları seyrederken İstanbul Boğazı geçişi sırasında nefeslerin tutulduğu LPG yüklü tankerlere de yön verirken, yelken yarışlarının yapıldığı özel günlerde şiirsel güzellikler arasında kalıyor. Kızkulesi’ne gitmek isteyenlere ulaşım Salacak sahilinden Kızkulesi’ne yolcu taşıyan teknelerle sağlanıyor.

Haydarpaşa Fenerleri

Yeri: Dış Güney – Dış Kuzey – İç Güney – İç Kuzey

Yükseklik: 4 metre, 8 metre, 12 metre, 3 Metre

Denizden Yükseklik: 8 Metre, 8 Metre, 14 metre, 7 metre

Görünme Mesafesi: 3 mil, 15 mil, 8 mil, 3 mil

Fener Tipi: Betonarme

Karakteri: FR FI G 2s FIR 2s FI G 2 s

Koordinatları: 40 59,8 N 41 00,6 N 29 00,2 E 40 59,7 N 29 01,1 E 41 00,6 N 29 00,2 E

 

İnciburnu Feneri

Yeri: Kadıköy

Görünme Mesafesi: 13 mil

Fener tipi: Beyaz beton kule

Yükseklik: 9 metre

Karakteri: IsO W 4 s

Denizden Yükseklik: 11 metre

Koordinatları: 40 59,6 N – 29 00,9 E

 

Fenerbahçe Feneri

Yeri: Kadıköy

Yapım Yılı: 1562 – 1857

Yükseklik: 20 metre

Denizden yükseklik: 25 metre

Görünme Mesafesi: 15 mil

Fener Tipi: kule ve konut

Karakteri: F1(2) W 12 s

Koordinatları: 40.58.2 N 29.01.9 E

İstanbul Kadıköy İlçesi’nde, semte adını veren Fenerbahçe Burnu’ndaki bu fenerin tarihi Bizans Dönemi’ne kadar inmektedir. Burada tanrıça Hera’ya adanmış bir tapınak olup, Hera ve İreas diye adlandırılan kayalıklara yakın bir yerde imiş. Bu kayalıkların üzerine ise bir ateş kulesi yapılmış. Osmanlı Dönemi kaynaklarında bu ‘Bağçe-i fener’ adı ile 1570 senelerinde kullanıldığı yazılıdır. Kanuni Sultan Süleyman, Recep 969 (Mart 1562) tarihli bir fermanında bu fenerden şöyle bahsedilmektedir: “Kalemiç Burnu nâm mahalde Müslümanların ve gayrin gemileri gece ile gelüp geçerken fânûs olmamağın, ekser zamanda taşa çalup zarar ve ziyan olmağın mahâll-i mezkûrda bir fânûs yeri bina etmek murad edinmeğin, buyurdum ki.”

Bu fermandan anlaşıldığına göre, bugün Fenerbahçe Burnu dediğimiz o zamanki Kalemiç Burnu’nda çalışan bir fener olmadığı ve ilk defa Kanuni Sultan Süleyman zamanında inşa edildiği anlaşılmaktadır. Kömürciyan 1661’de yazdığı ‘İstanbul Tarihi’ isimli kitabında buradan, “ …denizin içine atılmış metin bir temel üzerinde yekpare bir heykel gibi yükselen kulenin tepesinde yanan ve gemileri kayalara çarpmaktan korumak için her gece sabaha kadar bir yıldız gibi parlayan” diye bahsetmektedir.

XVII. yüzyıl Vakanüvislerinden Râşid 1720-1721’deki tarihinde bu feneri yeni yapılacak fenerlere örnek olarak gösterir. Hüseyin Ayvansarayî de Hadîkatü’l-Cevâmi isimli eserinde “Fenerbahçesinde bir mahsus kule vardır ki sefinelerin gecelerde mürûr ve ubûrları içün bâlâsından kebîr kandil yanar” diye buradan bahsetmektedir. XVIII. yüzyıla ait tarihlerde ise burasının sadrazam ve devlet ricalinden sürgüne gönderildiklerinde kısa bir süre burada tutulduklarını yazar. 1707’de III. Ahmed’in kubbe veziri olan Seyyid Firarî Hasan Paşa Fenerbahçe Feneri’nin fenerci odasında, fenere çıkan kapının dibinde boğdurulmuş ve başı kesilerek vücudu buradan denize atılmıştır. Kesik baş, önce saraya götürülmüş sonra da Sarayburnu’ndan denize atılmıştır.

Bugünkü fener binası 1837’de II. Mahmut zamanında yenilenmiş ve daha sonra da zaman zaman tamir edilmiştir. Zeminden 21 m. yükseklikteki yuvarlak kulesinin üzerinde iki ayrı kat halinde etrafı parmaklıklı gezinti yeri bulunmaktadır. Kulenin dibinde ise tek katlı bir bina fenere ait depo ve lojman olarak kullanılmaktadır.

Bostancı Feneri

Yeri: Bostancı

Görünme Mesafesi: 5 mil

Fener tipi: Beton kaide üzeri dört köşeli sütun

Yükseklik: 5 metre

Karakteri: F I R 2 s

Denizden yükseklik: 6 metre

Koordinatları: 40 57,1 N – 29 05,7 E

*Fenerlerle ilgili bilgiler Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü’nden alınmıştır.

Previous:

İstanbul Avrupa Yakası

Next:

Kıyıköy

You may also like

Post a new comment